Tijdens de Tachtigjarige Oorlog belegerden de Spanjaarden maandenlang Leiden, waarbij de bevolking werd uitgehongerd. Op 3 oktober 1574 werd de stad door de geuzen bevrijd.
Dit wordt jaarlijks herdacht met allerlei festiviteiten. In Leiden is 3 oktober een vrije dag.
Binnen de verlaten Spaanse stellingen zou een jongen een ketel met een mengsel van aardappelen, uien en wortelen hebben gevonden. Het gerecht kreeg de naam hutspot.
Helemaal kan het verhaal echter niet kloppen, want aardappelen waren in die tijd nog niet bekend in Europa.
In Leiden wordt jaarlijks op 3 oktober haring en wittebrood uitgedeeld aan personen die kunnen aantonen dat ze in Leiden zijn geboren.
Bij het uitdelen helpen hooggeplaatste personen mee, zoals de burgemeester.